H διδασκαλία των λογοτεχνικών σπουδών στο πλαίσιο της εξ αποστάσεως πανεπιστημιακής εκπαίδευσης παρουσιάζει ειδικές δυσκολίες σε σύγκριση με άλλα γνωστικά αντικείμενα. Όπως έχει παρατηρηθεί, η ερμηνεία του λογοτεχνικού κειμένου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα "ελλιπώς δομημένου γνωστικού πεδίου": αφενός προϋποθέτει την ταυτόχρονη και αλληλεπιδραστική λειτουργία ποικίλων και αφ' εαυτών πολύπλοκων εννοιακών δομών και, αφετέρου, διαφοροποιείται σημαντικά ακόμη και όταν εφαρμόζεται σε κείμενα του ιδίου είδους (βλ. Spiro, Rand J., Paul J. Feltovich, Michael J. Jacobson and Richard L. Coulson. "Cognitive Flexibility, Constructivism, and Hypertext: Random Access Instruction for Advanced Knowledge Acquisition in Ill-Structured Domains". Educational Technology, May 1991: 24-33.). Στη σύγχρονη πανεπιστημιακή πρακτική, ιδίως ύστερα από τη μεγάλη ανάπτυξη της λογοτεχνικής θεωρίας τις πρόσφατες δεκαετίες, η ερμηνεία του κειμένου βρίσκεται στο επίκεντρο των λογοτεχνικών σπουδών. H ερμηνεία, ωστόσο, εντάσσεται στο πρόγραμμα διδασκαλίας περισσότερο ως (μυητική) "τέχνη" παρά ως (τυποποιήσιμη) "γνώση", κατά συνέπεια διδάσκεται κυρίως υπό μορφή μαθητείας, ως συλλογική άσκηση "εργαστηριακού" τύπου.

Αυτή η ιδιαιτερότητα συνιστά μείζονα πρόκληση για την εξ αποστάσεως εκπαιδευτική μεθοδολογία. Προκειμένου να εντάξουμε τη λογοτεχνία στο εξ αποστάσεως πανεπιστημιακό πρόγραμμα βάσιμα και αποτελεσματικά, είμαστε υποχρεωμένοι να επινοούμε συνεχώς καινοτομικές μορφές μεθοδολογίας και εκπαιδευτικού υλικού, τέτοιες που να επιτρέπουν στον φοιτητή να κατακτήσει αναλυτικές και ερμηνευτικές δεξιότητες εφάμιλλες με εκείνες που προσφέρουν οι παραδοσιακές τεχνικές της εκ του σύνεγγυς σεμιναριακής μαθητείας. Διαφορετικά, αν δηλαδή εγκαταλείψουμε τις αναλυτικές και ερμηνευτικές συνιστώσες των λογοτεχνικών σπουδών και περιορίσουμε την παιδεία που αποκομίζει ο φοιτητής σε ιστορικο-φιλολογικές "γνώσεις" γύρω από τη λογοτεχνία, επιστρέφουμε στον άγονο εγκυκλοπαιδισμό που χαρακτήριζε τη φιλολογική εκπαίδευση πριν από πολλές δεκαετίες.

Αντιμετωπίζοντας αυτήν την πρόκληση, τα προγράμματα λογοτεχνικών σπουδών σε Πανεπιστήμια εξ αποστάσεως εκπαίδευσης αναπτύσσουν διαρκώς έρευνα επί της εκπαιδευτικής μεθοδολογίας και πειραματισμό με νέες μορφές έντυπου, ηλεκτρονικού και οπτικοακουστικού υλικού. H σχετική δραστηριότητα έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς η αλματώδης ανάπτυξη της έρευνας γύρω από τις εκπαιδευτικές εφαρμογές νέων τεχνολογιών στον χώρο των λογοτεχνικών σπουδών (ιδίως εφαρμογές Hypertext και Hypermedia) δημιουργεί νέες δυναμικές προοπτικές και για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Άλλωστε, η μεγάλη δυναμική που δημιουργεί η ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών στις λογοτεχνικές σπουδές φανερώνεται και από την ενασχόληση ορισμένων από τους σημαντικότερους σύγχρονους θεωρητικούς της λογοτεχνίας με τα νέα δεδομένα που δημιουργούν στον κλάδο οι καινοτόμες εφαρμογές πληροφορικής και οπτικοακουστικών μέσων (όπως π.χ. οι N. Katherine Hayles, Jerome J. McGann, J. Hillis Miller, Michael Riffaterre, Marie-Laure Ryan, Paul Virilio κ.ά.).

H διαρκής μεθοδολογική έρευνα και ο πειραματισμός με τις νέες τεχνολογίες σε ορισμένα Πανεπιστήμια εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και συναφή ερευνητικά κέντρα (ιδίως στον ευρωπαϊκό χώρο) έχει οδηγήσει σε σημαντική αναβάθμιση των προσφερόμενων προγραμμάτων λογοτεχνικών σπουδών σε πλαίσιο εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Εντούτοις, οι στόχοι αυτής της πλούσιας ερευνητικής δραστηριότητας συνήθως εξαντλούνται στην "τοπική" εφαρμογή των μεθοδολογικών ευρημάτων στο πρόγραμμα λογοτεχνικών σπουδών του οικείου Πανεπιστημίου, χωρίς οι σχετικές έρευνες να γνωρίζουν διάχυση στην ευρύτερη ακαδημαϊκή κοινότητα μέσω δημοσιεύσεων, ανακοινώσεων σε συνέδρια κ.ο.κ. Aκριβώς γι' αυτόν το λόγο, ορισμένοι παρατηρητές αποκομίζουν την εσφαλμένη εντύπωση ότι "οι λογοτεχνικές σπουδές αποτελούν το λιγότερο αναπτυγμένο πεδίο στη σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση" (βλ. Iakouchkina, Tatiana, "Organization of a Distance Education Program in Literature". Research Report, Regional Scholar Exchange Program (RSEP), January 2003.) -- εντύπωση που ανατρέπεται αν κανείς εξοικειωθεί με τις μεθόδους, τις τεχνικές και τις καινοτομίες σε επίπεδο εκπαιδευτικού υλικού που εφαρμόζονται στα περισσότερο αναπτυγμένα προγράμματα εξ αποστάσεως λογοτεχνικών σπουδών.

H έρευνα που έχουμε αναλάβει θα επιχειρήσει να καλύψει ένα μείζον ερευνητικό ζητούμενο, αναπτύσσοντας δραστηριότητα σε τρεις επάλληλους άξονες:

1. συστηματική διερεύνηση και συγκριτική επεξεργασία μεθόδων, τεχνικών και εκπαιδευτικού υλικού (έντυπου, ηλεκτρονικού και οπτικοακουστικού) που χρησιμοποιούνται για τη διδασκαλία της λογοτεχνίας στα περισσότερο αναπτυγμένα διεθνώς πανεπιστημιακά προγράμματα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

2. συγκρότηση πλαισίου θεωρητικών-μεθοδολογικών αρχών για την εξ αποστάσεως διδασκαλία της λογοτεχνίας και ενίσχυση του συναφούς επιστημονικού διαλόγου με την ανάπτυξη ερευνητικών συνεργασιών και τη συγγραφή και διάχυση πρωτότυπων επιστημονικών μελετών

3. δημιουργία καινοτομικών δειγμάτων-προτύπων έντυπου, ηλεκτρονικού και οπτικοακουστικού εκπαιδευτικού υλικού, με αξιοποίηση των ευρημάτων της διεθνούς έρευνας, για την αναβάθμιση των εξ αποστάσεως λογοτεχνικών σπουδών στην Eλλάδα.

Tα αποτελέσματα του έργου που έχουμε αναλάβει θα συντελέσουν στην προώθηση της διεθνούς έρευνας και συγχρόνως θα αποτελέσουν καίρια συνεισφορά για την ανάπτυξη του κλάδου στην Eλλάδα. Σημειώνεται ότι στις Θεματικές Ενότητες Νεοελληνικής και Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου λειτουργούν ήδη τριάντα έξι τμήματα με περισσότερους από εννιακόσιους φοιτητές και φοιτήτριες, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά στα αμέσως επόμενα χρόνια. Tο ερευνητικό έργο θα τονώσει σημαντικά την ερευνητική φυσιογνωμία του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, προωθώντας δυναμικές συνεργασίες με τα περισσότερο αναπτυγμένα διεθνώς προγράμματα εξ αποστάσεως λογοτεχνικών σπουδών και παράγοντας σημαντικό πρωτότυπο έργο, ενώ συγχρόνως θα προσφέρει ολοκληρωμένα, έγκυρα και αποτελεσματικά πρότυπα για τη μελλοντική ανανέωση της μεθοδολογίας και του εκπαιδευτικού υλικού του Ιδρύματος στον τομέα των λογοτεχνικών σπουδών.